Otoczenie regulacyjne

Regulacje

Działalność firm na rynku energetycznym jest regulowana licznymi krajowymi i unijnymi aktami prawnymi.
W Polsce organem regulacyjnym jest Urząd Regulacji Energetyki (URE). Zadaniem Prezesa URE jest równoważenie interesów wytwórców, przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców energii elektrycznej.

Przepisy w zakresie regulacji znajdują się w ustawie – Prawo energetyczne, a także w wielu rozporządzeniach wykonawczych z zakresu elektroenergetyki, w tym odnawialnych źródeł energii, ciepłownictwa, gazownictwa oraz rynku paliw ciekłych i biokomponentów.

Do głównych zadań Prezesa URE należą:

 

Koncesjonowanie

Posiadanie koncesji jest wymagane od przedsiębiorstw prowadzących działalność w zakresie:

  • wytwarzania energii elektrycznej, w tym wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, niezależnie od wielkości zainstalowanej mocy,
  • wytwarzania ciepła,
  • obrotu i dystrybucji energii elektrycznej, ciepła oraz paliw gazowych.

Koncesji udziela się zwykle na czas oznaczony, nie krótszy niż 10 lat i nie dłuższy niż 50 lat. Warunki udzielonej koncesji określają główne zasady prowadzenia działalności, a także m.in. obowiązki związane z planowanym zakończeniem wykonywania działalności. Przedsiębiorca, który zamierza prowadzić działalność gospodarczą
w ww. zakresie, może się ubiegać o uzyskanie promesy koncesji.

 

Taryfowanie

Przedsiębiorstwa energetyczne posiadające koncesje ustalają taryfy dla energii elektrycznej, ciepła i paliw gazowych, które podlegają zatwierdzeniu przez Prezesa URE. Zgodnie z Prawem Energetycznym, przedsiębiorstwa energetyczne ustalają taryfy dla energii elektrycznej, ciepła lub paliw gazowych, stosownie do zakresu wykonywanej działalności gospodarczej (wytwarzanie, obrót, przesył, dystrybucja).

Rynek energii elektrycznej jest rynkiem tylko częściowo regulowanym w zakresie dystrybucji energii elektrycznej do odbiorców indywidualnych i gospodarstw domowych. Pozostałe rynki są obecnie rynkami
w pełni regulowanymi, chociaż zapowiadane jest stopniowe uwalnianie cen paliw gazowych.

Spółkami zobowiązanymi przedkładać Prezesowi URE takie taryfy do zatwierdzenia są:

  • Polenergia Dystrybucja Sp. z o.o. w zakresie dystrybucji energii elektrycznej,

  • Polenergia Kogeneracja Sp. z o.o. w zakresie obrotu i dystrybucji paliw gazowych,

  • Interpep EC Zakrzów Sp. z o.o. i Wspólnicy Spółka komandytowa w zakresie wytwarzania ciepła.

 

System wsparcia dla energii elektrycznej wytwarzanej w OZE

Firmy zajmujące się wytwarzaniem energii elektrycznej lub jej obrotem i sprzedające tę energię odbiorcom końcowym, przyłączonym do sieci na terytorium Polski są zobowiązane do uzyskania świadectw pochodzenia bądź uiszczenia stosownej opłaty zastępczej. Świadectwo pochodzenia wydaje Prezes URE na wniosek przedsiębiorstwa wytwarzającego energię z odnawialnych źródeł energii. Obecnie świadectwa pochodzenia pozyskują farmy wiatrowe i biogazownie należące do Grupy Polenergia.

 

System wsparcia dla energii elektrycznej wytwarzanej w kogeneracji

Świadectwo pochodzenia wydaje Prezes URE na wniosek przedsiębiorstwa wytwarzającego energię
w kogeneracji (wspólnie z wytwarzaniem ciepła w trakcie tego samego procesu technologicznego). Obecnie świadectwa pochodzenia z kogeneracji pozyskuje należąca do Grupy Polenergia – Elektrociepłownia Nowa Sarzyna.

 

Ochrona środowiska

Działalność i funkcjonowanie przedsiębiorstw energetycznych podlega licznym regulacjom prawa krajowego
i unijnego z zakresu ochrony środowiska. Każda firma musi dostosować swoją działalność pod względem ochrony powietrza, wód, powierzchni ziemi, zwierząt, roślin, ochrony przed hałasem oraz przed polami elektromagnetycznymi.

W Polsce obowiązek ochrony środowiska reguluje Ustawa z dnia 27 kwietnie 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska. Określa ona zasady ochrony środowiska oraz warunki korzystania z jego zasobów.

Warunki korzystania ze środowiska określone są również w poniższych aktach i rozporządzeniach wykonawczych:

  • Ustawa OOŚ – określa m.in. zasady i tryb postępowania w sprawach udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie oraz ocen oddziaływania na środowisko, a także określa w jaki sposób prowadzone powinny być konsultacje społeczne,

  • Ustawa o Zapobieganiu Szkodom w Środowisku - określa zasady odpowiedzialności za zapobieganie szkodom w środowisku i naprawę szkód w środowisku,

  • Ustawa o Ochronie Przyrody - określa cele, zasady i formy ochrony przyrody żywej i nieożywionej oraz krajobrazu,

  • Prawo wodne - reguluje co do zasady gospodarowanie wodami,

  • Ustawa o Odpadach – określa zasady w zakresie gospodarki odpadami,

  • Ustawa o Ochronie Gruntów Rolnych i Leśnych - określa zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji,

  • Ustawa o handlu emisjami – akt prawny regulujący sposób rozliczania emisji dwutlenku węgla.

Spełnienie wymagań ochrony środowiska jest podstawowym warunkiem realizacji nowych inwestycji. Szansę na realizację i finansowanie mają tylko te projekty, które otrzymały decyzję środowiskową: spełniają coraz ostrzejsze standardy emisyjne, są ulokowane poza cennymi obszarami chronionymi, w bezpiecznej odległości od terenów mieszkaniowych, a inwestor w trakcie procedury oceny oddziaływania na środowisko uzasadnił wariant realizacji przedsięwzięcia, udowodnił brak oddziaływania i przeprowadził konsultacje z lokalną społecznością. 

Projekty, które znajdują się w fazie budowy i operacji również podlegają nadzorowi środowiskowemu i sprawozdawczości odpowiednim organom ochrony środowiska. 

 

Etapy realizacji projektów inwestycyjnych z zakresu OZE

Realizacja projektów inwestycyjnych, polegających na budowie jednostek wytwórczych energii elektrycznej pochodzącej z OZE, składa się z kilku etapów. Wynikają one przede wszystkim z obowiązujących aktualnie regulacji inwestycyjno-budowlanych, prawodawstwa w zakresie ochrony środowiska, jak i prawa energetycznego.

  • Zabezpieczenie prawne tytułu do nieruchomości

  • Ustalenie przeznaczenia nieruchomości

  • Ocena oddziaływania inwestycji na środowisko

  • Ustalenie warunków przyłączenia oraz umowa o przyłączenie do sieci

  • Uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę

  • Uzyskanie koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej

  • Uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie